عفونت لگنی یا بیماری التهابی لگن (Pelvic Inflammatory Disease یا PID) به عفونت رحم، لولههای رحمی، تخمدانها یا سایر بافتهای لگن گفته میشود که معمولاً در اثر گسترش باکتریها از واژن یا دهانه رحم ایجاد میشود. این بیماری در صورت تشخیص و درمان زودهنگام اغلب قابل کنترل است، اما اگر درمان به تأخیر بیفتد، میتواند باعث ناباروری، درد مزمن لگن و افزایش خطر بارداری خارج از رحم شود. به همین دلیل، مراجعه سریع به متخصص زنان در صورت بروز علائم اهمیت زیادی دارد.
عفونت لگنی چیست و چگونه ایجاد میشود؟
عفونت لگنی زمانی رخ میدهد که میکروارگانیسمها از قسمت تحتانی دستگاه تناسلی به سمت رحم، لولههای فالوپ و گاهی تخمدانها گسترش پیدا کنند.
شایعترین عامل این بیماری، باکتریهای منتقلشونده از راه تماس جنسی مانند کلامیدیا و سوزاک هستند، اما سایر باکتریهای طبیعی واژن نیز در برخی شرایط میتوانند باعث ایجاد عفونت شوند.
علائم عفونت لگنی چیست؟
شدت علائم میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و حتی برخی بیماران علائم واضحی نداشته باشند.
شایعترین علائم عبارتاند از:
- درد در قسمت تحتانی شکم یا لگن
- ترشحات غیرطبیعی واژن
- تب و لرز
- درد هنگام رابطه جنسی
- درد هنگام ادرار
- خونریزی بین قاعدگیها
- قاعدگیهای دردناکتر از قبل
- احساس ضعف و بیحالی
وجود این علائم لزوماً به معنی عفونت لگنی نیست، اما نیاز به بررسی پزشکی دارد.
یائسگی زودرس؛ 9 نکته مهم درباره تشخیص و درمان
یائسگی زودرس به معنای توقف عملکرد تخمدان قبل از ۴۰ سالگی است. علائم، علتها، روشهای تشخیص و جدیدترین راهکارهای درمانی را بخوانید.
کلیک کنید
علتهای عفونت لگنی
دلایل مختلفی میتوانند زمینه را برای ایجاد عفونت لگنی فراهم کنند.
مهمترین علتها
- عفونت کلامیدیایی
- عفونت سوزاک
- انتشار باکتریهای طبیعی واژن
- رابطه جنسی محافظتنشده
- داشتن شرکای جنسی متعدد
- سابقه ابتلا به PID
- برخی اقدامات داخل رحمی در شرایط خاص
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
احتمال ابتلا در برخی زنان بیشتر است.
عوامل خطر
- سن کمتر از ۲۵ سال و فعالیت جنسی
- سابقه بیماریهای مقاربتی
- ابتلای قبلی به PID
- استفاده نکردن از کاندوم
- داشتن شریک جنسی مبتلا به عفونتهای مقاربتی
وجود عوامل خطر به معنی ابتلای قطعی نیست، اما احتمال بیماری را افزایش میدهد.
چگونه عفونت لگنی تشخیص داده میشود؟
تشخیص عفونت لگنی بر اساس مجموعهای از علائم، معاینه، آزمایش و تصویربرداری انجام میشود.
در بیمارانی که با درد شدید لگنی مراجعه میکنند، متخصص زنان ابتدا بیماریهای دیگری مانند آپاندیسیت، حاملگی خارج رحمی یا پیچخوردگی تخمدان را نیز بررسی میکند. به همین دلیل، در مراکز تخصصی از جمله توسط دکتر معصومه جاودان مهر، فلوشیپ فوق تخصصی لاپاراسکوپی پیشرفته، تشخیص تنها بر اساس یک علامت یا آزمایش انجام نمیشود و ارزیابی کامل بیمار اهمیت دارد.
دکتر معصومه جاودان مهر فلوشیپ جراحی لاپاراسکوپی کلیک کنیدعوارض عفونت لگنی
اگر عفونت لگنی بهموقع درمان نشود، ممکن است عوارض مهمی ایجاد کند.
درمان عفونت لگنی چگونه انجام میشود؟
درمان هرچه زودتر آغاز شود، احتمال پیشگیری از عوارض بیشتر خواهد بود.
بسته به شدت بیماری، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آنتیبیوتیکهای مناسب طبق نظر پزشک
- درمان همزمان شریک جنسی در صورت وجود عفونت مقاربتی
- استراحت و پیگیری منظم
- بستری در موارد شدید
- جراحی در صورت تشکیل آبسه یا عدم پاسخ به درمان دارویی
از آنجا که نوع میکروب و شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است، از مصرف خودسرانه دارو یا قطع زودهنگام درمان باید خودداری شود.
آیا عفونت لگنی باعث ناباروری میشود؟
عفونت لگنی در صورت درمان دیرهنگام میتواند باعث ایجاد چسبندگی و آسیب دائمی لولههای رحمی شود که احتمال ناباروری یا بارداری خارج از رحم را افزایش میدهد.
با این حال، بسیاری از بیمارانی که در مراحل اولیه تشخیص داده شده و درمان مناسب دریافت میکنند، بدون عارضه جدی بهبود مییابند.
چگونه میتوان از عفونت لگنی پیشگیری کرد؟
رعایت چند نکته ساده میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد.
راهکارهای پیشگیری
- استفاده از کاندوم در روابط جنسی
- درمان سریع عفونتهای واژینال و مقاربتی
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی
- انجام معاینات منظم زنان
- مراجعه سریع در صورت بروز ترشحات غیرطبیعی یا درد لگنی
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه فوری به پزشک ضروری است:
- درد شدید لگن
- تب بالا
- ترشحات بدبو و چرکی
- تهوع و استفراغ همراه درد
- درد شدید هنگام حرکت
- احتمال بارداری همراه با درد لگن
در چنین شرایطی، بررسی سریع توسط متخصص زنان اهمیت زیادی دارد. پزشکانی مانند دکتر معصومه جاودان مهر، فلوشیپ فوق تخصصی لاپاراسکوپی پیشرفته، در صورت شک به عوارضی مانند آبسه لگنی یا نیاز به مداخله جراحی، بر اساس معاینه و یافتههای تصویربرداری بهترین روش درمان را انتخاب میکنند.
جمعبندی
عفونت لگنی یکی از مهمترین عفونتهای دستگاه تناسلی زنان است که در صورت تشخیص زودهنگام معمولاً با درمان مناسب کنترل میشود. تأخیر در مراجعه یا درمان میتواند خطر ناباروری، بارداری خارج از رحم و درد مزمن لگن را افزایش دهد. بنابراین هرگونه درد غیرطبیعی لگنی، تب یا ترشح غیرمعمول باید جدی گرفته شود و توسط متخصص زنان بررسی شود.
رحم دوشاخ؛ 7 نکته مهم درباره درمان و جراحی
رحم دوشاخ یک ناهنجاری مادرزادی رحم است که همیشه به جراحی نیاز ندارد. علائم، تشخیص، بارداری و زمان درمان را به زبان ساده بخوانید.
کلیک کنید
پرسشهای متداول
۱. آیا عفونت لگنی همیشه از راه رابطه جنسی منتقل میشود؟
خیر. اگرچه بسیاری از موارد به عفونتهای مقاربتی مرتبط هستند، اما برخی باکتریهای دیگر نیز میتوانند باعث ایجاد این بیماری شوند.
۲. آیا عفونت لگنی قابل درمان است؟
بله. در صورت تشخیص زودهنگام، درمان با آنتیبیوتیک مناسب معمولاً مؤثر است.
۳. آیا عفونت لگنی باعث ناباروری میشود؟
اگر درمان به تأخیر بیفتد، ممکن است به لولههای رحمی آسیب وارد شود و خطر ناباروری افزایش یابد.
۴. آیا بعد از درمان امکان عود بیماری وجود دارد؟
بله. در صورت ابتلای مجدد به عفونت یا درمان نشدن کامل عوامل زمینهای، احتمال عود وجود دارد.
