شاید بارها تصمیم گرفته باشید رابطه جنسی را تجربه کنید، اما درست در لحظهای که قرار است دخول انجام شود، احساس کرده باشید بدن شما انگار اجازه این کار را نمیدهد. هرچه بیشتر تلاش میکنید، عضلات ناحیه واژن بیشتر منقبض میشوند و رابطه با درد یا حتی بدون امکان دخول پایان پیدا میکند.
اگر این اتفاق برای شما افتاده، اولین نکتهای که باید بدانید این است که تنها نیستید. بسیاری از زنان در دورهای از زندگی خود این مشکل را تجربه میکنند و برخلاف تصور رایج، این وضعیت نشانه ضعف، سردمزاجی یا ناتوانی نیست. در بسیاری از موارد، این مشکل نام مشخصی دارد؛ واژینیسموس.
واژینیسموس چیست؟
واژینیسموس نوعی اختلال عملکرد کف لگن است که در آن عضلات اطراف دهانه واژن هنگام تلاش برای دخول، معاینه زنان یا حتی استفاده از تامپون بهصورت غیرارادی منقبض میشوند. این انقباض خارج از کنترل فرد است و ممکن است باعث درد، احساس سوزش یا غیرممکن شدن دخول شود.
نکته مهم این است که فرد معمولاً تمایل به برقراری رابطه دارد، اما واکنش غیرارادی عضلات مانع انجام آن میشود.
هنگام واژینیسموس داخل بدن چه اتفاقی میافتد؟
بدن انسان هنگام احساس خطر، بهطور طبیعی واکنش محافظتی نشان میدهد. در بعضی از زنان، عضلات کف لگن نیز ممکن است در پاسخ به عوامل جسمی یا روانی بهطور ناخودآگاه منقبض شوند.
در واژینیسموس این انقباض آنقدر شدید است که ورود هر جسمی به واژن میتواند بسیار دردناک یا حتی غیرممکن باشد. به همین دلیل بسیاری از بیماران تصور میکنند واژن آنها «بسته» شده است، در حالی که مشکل اصلی، انقباض غیرارادی عضلات است.
علائم واژینیسموس چیست؟
شدت علائم در همه افراد یکسان نیست. بعضی زنان تنها هنگام رابطه جنسی دچار مشکل میشوند، اما در برخی دیگر حتی معاینه زنان یا استفاده از تامپون نیز دشوار است.
علائم شایع واژینیسموس عبارتاند از:
- درد شدید یا سوزش هنگام تلاش برای دخول
- انقباض غیرارادی عضلات واژن
- ناتوانی در برقراری رابطه با وجود تمایل
- اضطراب یا ترس قبل از رابطه
- دشواری در انجام معاینه زنان
- مشکل در استفاده از تامپون یا کاپ قاعدگی
وجود این علائم همیشه به معنای این اختلال نیست و بررسی توسط پزشک برای تشخیص علت ضروری است.
آیا واژینیسموس فقط یک مشکل روحی است؟
یکی از رایجترین باورهای اشتباه این است که واژینیسموس فقط به دلیل استرس ایجاد میشود.
واقعیت این است که این مشکل میتواند نتیجه ترکیبی از عوامل مختلف باشد. در بعضی افراد، تجربه درد، اضطراب یا ترس نقش پررنگتری دارد و در برخی دیگر، بیماریهای زمینهای، التهاب، تغییرات هورمونی یا مشکلات کف لگن نیز میتوانند در بروز علائم مؤثر باشند.
به همین دلیل تشخیص علت اصلی بدون معاینه و ارزیابی پزشکی امکانپذیر نیست.
انواع واژینیسموس
پزشکان معمولاً این اختلال را به دو گروه اصلی تقسیم میکنند.
واژینیسموس اولیه
در این نوع، فرد از اولین تلاش برای دخول با مشکل مواجه بوده است و تاکنون رابطه بدون درد را تجربه نکرده است.
واژینیسموس ثانویه
در این حالت، فرد قبلاً رابطه بدون مشکل داشته اما بعدها به دلایل مختلف دچار این اختلال شده است. گاهی تغییرات جسمی، زایمان، جراحی، دردهای مزمن یا برخی تجربیات ناخوشایند میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
چه کسانی بیشتر در معرض واژینیسموس قرار دارند؟
این اختلال محدود به سن یا گروه خاصی نیست، اما ممکن است در برخی شرایط بیشتر دیده شود؛ از جمله:
- شروع اولین رابطه جنسی
- تجربه رابطه دردناک در گذشته
- برخی بیماریهای زنان
- تغییرات هورمونی
- اضطراب مرتبط با رابطه جنسی
- اختلالات عضلات کف لگن
وجود این عوامل به معنای ابتلای قطعی نیست، اما میتواند احتمال بروز علائم را افزایش دهد.
آیا واژینیسموس به معنی نداشتن میل جنسی است؟
خیر. این یکی از مهمترین سوءتفاهمها درباره واژینیسموس است.
بسیاری از زنان مبتلا، میل جنسی طبیعی دارند و حتی از نظر عاطفی نیز آمادگی برقراری رابطه را احساس میکنند. مشکلی که ایجاد میشود، واکنش غیرارادی عضلات است، نه کاهش میل جنسی.
به همین دلیل نباید این اختلال را با مشکلات مربوط به میل یا برانگیختگی جنسی اشتباه گرفت.
آیا واژینیسموس باعث ناباروری میشود؟
بهطور مستقیم خیر.
واژینیسموس باعث اختلال در عملکرد تخمدان، رحم یا کیفیت باروری نمیشود. اما اگر دخول امکانپذیر نباشد، ممکن است بارداری طبیعی با مشکل روبهرو شود. به همین دلیل تشخیص بهموقع و مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی باید به متخصص زنان مراجعه کرد؟
اگر درد هنگام رابطه، ناتوانی در دخول یا دشواری در انجام معاینه زنان برای شما تکرار میشود، بهتر است این موضوع را طبیعی فرض نکنید یا از بیان آن خجالت نکشید.
بسیاری از زنان سالها با این مشکل زندگی میکنند، فقط به این دلیل که تصور میکنند راهحلی برای آن وجود ندارد یا کسی آنها را درک نخواهد کرد.
اگر ساکن مشهد هستید جای هیچ نگرانی نیست و خیلی راحت ، میتوانید برای بررسی دقیق علت این مشکل به خانم دکتر معصومه جاودانمهر، متخصص زنان، مراجعه کنید. تشخیص صحیح اولین و مهمترین قدم برای انتخاب مسیر درمان مناسب است.
دکتر معصومه جاودان مهر فلوشیپ جراحی لاپاراسکوپی کلیک کنیدجمعبندی
واژینیسموس یک اختلال شناختهشده پزشکی است که با انقباض غیرارادی عضلات اطراف واژن هنگام تلاش برای دخول یا معاینه مشخص میشود. این مشکل میتواند کیفیت زندگی و روابط زناشویی را تحت تأثیر قرار دهد، اما به معنای نداشتن میل جنسی یا ناتوانی همیشگی نیست. مهمترین نکته این است که علائم نادیده گرفته نشوند و بررسی توسط متخصص زنان انجام شود تا علت اصلی مشخص شود.
سوالات متداول
از کجا بفهمم واژینیسموس دارم یا فقط استرس دارم؟
اگر هر بار هنگام تلاش برای دخول یا حتی معاینه زنان، عضلات واژن بهطور غیرارادی منقبض میشوند و درد یا عدم امکان دخول ایجاد میشود، لازم است توسط متخصص زنان ارزیابی شوید تا علت دقیق مشخص شود.
آیا واژینیسموس فقط در شب اول ازدواج اتفاق میافتد؟
خیر. اگرچه برخی زنان اولین بار در شروع زندگی مشترک با این مشکل روبهرو میشوند، اما واژینیسموس میتواند در هر مرحلهای از زندگی ایجاد شود.
اگر نتوانم معاینه زنان انجام دهم، ممکن است واژینیسموس داشته باشم؟
بله، دشواری یا درد شدید هنگام معاینه میتواند یکی از علائم این اختلال باشد، اما تشخیص قطعی فقط با بررسی پزشک امکانپذیر است.
آیا ممکن است درد رابطه علت دیگری غیر از واژینیسموس داشته باشد؟
بله. عفونتها، بیماریهای پوستی، آندومتریوز، خشکی واژن، اختلالات کف لگن و برخی بیماریهای زنان نیز میتوانند باعث درد هنگام رابطه شوند؛ به همین دلیل تشخیص خودسرانه توصیه نمیشود.
