تبخال تناسلی درمان دارد، اما درمان به معنی خارج کردن ویروس از بدن نیست. هدف اصلی درمان، کوتاهتر کردن مدت و شدت زخمها، کاهش درد و سوزش و در افرادی که عودهای مکرر دارند، کم کردن دفعات بازگشت بیماری است. داروهای ضدویروس خوراکی مانند آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر درمانهای اصلی محسوب میشوند و انتخاب آنها باید با توجه به وضعیت فرد و نظر پزشک انجام شود.
درمان تبخال تناسلی چگونه انجام میشود؟
برای انتخاب درمان تبخال تناسلی، ابتدا باید مشخص شود ضایعات برای نخستین بار ایجاد شدهاند یا بیماری قبلاً تشخیص داده شده است.
HSV پس از ورود به بدن میتواند در سلولهای عصبی باقی بماند. داروهای موجود ویروس را ریشهکن نمیکنند، اما فعالیت آن را مهار و علائم را کنترل میکنند.
نوع درمان به شرایط فرد بستگی دارد. معمولاً پزشک یکی از این سه رویکرد را در نظر میگیرد:
- درمان اولین حمله
- درمان هر بار عود بیماری
- درمان سرکوبگرانه برای عودهای مکرر یا آزاردهنده
ممکن است فردی فقط هنگام بروز ضایعات درمان شود، اما فرد دیگری به درمان طولانیمدت نیاز داشته باشد.
درمان اولین حمله تبخال تناسلی
اولین حمله معمولاً از دفعات بعدی شدیدتر و طولانیتر است و ممکن است با تاول و زخم دردناک، سوزش، خارش، تب یا بدندرد همراه شود. به همین دلیل درمان ضدویروسی در نخستین حمله علامتدار توصیه میشود.
آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر از داروهای ضدویروس اصلی هستند. شروع بهموقع درمان میتواند شدت علائم و مدت ضایعات را کاهش دهد. مدت درمان یکسان نیست و پزشک بر اساس پاسخ بدن تصمیم میگیرد.
اگر زخمها برای نخستین بار ظاهر شدهاند، بهتر است خودتان آن را قطعی تشخیص ندهید؛ برخی بیماریهای پوستی و عفونتهای تناسلی دیگر میتوانند ظاهری شبیه تبخال داشته باشند.
عفونت لگنی؛ 8 نشانه مهم و زمان مراجعه به پزشک
عفونت لگنی یک عفونت دستگاه تناسلی زنان است که در صورت درمان نشدن میتواند باعث ناباروری و درد مزمن شود. علائم، علتها و درمان را بخوانید.
کلیک کنید
درمان عود تبخال تناسلی
عود بیماری معمولاً کوتاهتر و خفیفتر از حمله نخست است. در این شرایط، درمان ضدویروسی میتواند به شکل دورهای و هنگام شروع علائم انجام شود.
درمان تبخال تناسلی در عودهای بعدی، معمولاً کوتاهتر از درمان حمله نخست است.
اگر پزشک برای عودهای قبلی دارویی تجویز کرده باشد، شروع آن در مراحل ابتدایی عود اهمیت دارد؛ بهخصوص هنگام گزگز، خارش یا سوزش پیش از ظاهر شدن تاولها. این کار میتواند مدت و شدت عود را کاهش دهد.
هر بار احساس سوزش یا ایجاد یک جوش در ناحیه تناسلی الزاماً به معنی عود تبخال نیست. اگر ظاهر ضایعات تغییر کرده، تعداد دفعات عود ناگهان بیشتر شده یا درمان قبلی دیگر مثل گذشته اثر نمیکند، تشخیص دوباره اهمیت دارد.
درمان سرکوبگرانه برای تبخالهای مکرر
گاهی عودها آنقدر تکرار میشوند که بیمار مدام نگران حمله بعدی است یا ضایعات روی زندگی روزمره و رابطه جنسی تأثیر جدی میگذارند. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است درمان سرکوبگرانه را پیشنهاد کند.
در این روش، داروی ضدویروس به صورت منظم و برای یک دوره مشخص مصرف میشود تا احتمال عود کاهش پیدا کند. این روش برای همه افراد ضروری نیست و معمولاً زمانی بیشتر مطرح میشود که عودها مکرر، شدید یا از نظر روانی و جسمی آزاردهنده باشند.
درمان سرکوبگرانه علاوه بر کاهش دفعات عود HSV-2 میتواند احتمال انتقال ویروس به شریک جنسی را نیز کاهش دهد؛ البته این خطر را به صفر نمیرساند، زیرا انتقال ویروس حتی در دورهای که زخم قابل مشاهده وجود ندارد نیز ممکن است رخ دهد.
برای کاهش درد و سوزش چه کار کنیم؟
در کنار درمان تبخال تناسلی، کاهش درد و جلوگیری از تحریک پوست هم بخشی از مراقبت است. بعضی افراد در روزهای فعال بیماری درد قابل توجهی دارند و حتی ادرار کردن برایشان آزاردهنده میشود.
برای کاهش ناراحتی میتوان با نظر پزشک از مسکن مناسب استفاده کرد. حمام آب گرم بدون صابون یا مواد معطر نیز ممکن است به آرام شدن ناحیه کمک کند. پوشیدن لباس زیر و لباسهای آزاد باعث کاهش اصطکاک با زخمها میشود.
تمیز نگه داشتن ناحیه تناسلی کافی است؛ شستوشوی مکرر، استفاده از مواد ضدعفونیکننده یا محصولات معطر درمان محسوب نمیشود و ممکن است تحریک و سوزش را بیشتر کند.
آیا پماد برای درمان تبخال تناسلی کافی است؟
درمان موضعی بهتنهایی نقش محدودی دارد و داروهای ضدویروس خوراکی درمان اصلی هستند. استفاده خودسرانه از پماد، کرم یا داروهای تبلیغشده در اینترنت جایگزین ارزیابی پزشکی نیست.
همچنین آنتیبیوتیک برای خود ویروس تبخال مؤثر نیست. اگر پزشک تشخیص دهد عفونت باکتریایی دیگری هم وجود دارد، ممکن است درمان جداگانهای لازم باشد.
درمان تبخال تناسلی در دوران بارداری
درمان تبخال تناسلی در بارداری باید با نظر پزشک زنان و بر اساس زمان بارداری انجام شود. اگر فرد باردار دچار تبخال تناسلی است یا سابقه این بیماری را دارد، باید پزشک زنان را در جریان بگذارد. هدف، کنترل بیماری مادر و کاهش خطر انتقال به نوزاد است.
در این دوره، مصرف هیچ داروی ضدویروس یا داروی دیگری نباید بدون تجویز انجام شود.
درمان تبخال تناسلی و پیشگیری از انتقال
دارو بیماری را از بدن حذف نمیکند؛ بنابراین حتی پس از بهبود کامل زخمها نیز امکان انتقال ویروس وجود دارد. در زمان وجود تاول، زخم یا علائم اولیه عود، بهتر است رابطه جنسی نداشته باشید.
استفاده صحیح و مداوم از کاندوم میتواند خطر انتقال را کاهش دهد، اما محافظت کامل ایجاد نمیکند؛ چون بخشهایی از پوست که با کاندوم پوشانده نمیشوند نیز میتوانند محل انتقال ویروس باشند.
چه زمانی باید برای درمان تبخال تناسلی مراجعه کرد؟
اگر ضایعات برای نخستین بار ظاهر شدهاند، تعداد عودها زیاد شده، زخمها بسیار دردناک هستند یا با تب و علائم عمومی همراه شدهاند، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود. افراد دارای ضعف سیستم ایمنی نیز ممکن است به درمان متفاوت و پیگیری دقیقتری نیاز داشته باشند.
اگر در مشهد زندگی میکنید و برای کنترل عودهای مکرر یا انتخاب روش مناسب درمان نیاز به ارزیابی دارید، مراجعه به یک متخصص زنان میتواند کمک کند علت علائم دقیقتر مشخص شود و داروی مناسب با شرایط شما انتخاب شود. خانم دکتر معصومه جاودان مهر نیز میتواند در این مسیر شما را همراهی کند.
آیا درمان تبخال تناسلی میتواند عود بیماری را متوقف کند؟
هدف درمان تبخال تناسلی، کنترل بیماری و کاهش علائم است، نه ریشهکن کردن ویروس.
هیچ درمانی تضمین نمیکند که ویروس برای همیشه غیرفعال بماند. با این حال، در بسیاری از افراد میتوان با درمان مناسب، عودها را کوتاهتر و قابلکنترلتر کرد.
ویرورس hpv یا زگیل تناسلی
ویرورس hpv یا زگیل تناسلی
کلیک کنید
سوالات متداول
آیا تبخال تناسلی کاملاً درمان میشود؟
داروهای فعلی ویروس را از بدن ریشهکن نمیکنند، اما میتوانند علائم و دفعات عود را کاهش دهند.
بهترین دارو برای درمان تبخال تناسلی چیست؟
آسیکلوویر، والاسیکلوویر و فامسیکلوویر از داروهای اصلی هستند. انتخاب دارو به شرایط فرد و تشخیص پزشک بستگی دارد.
آیا با شروع درمان، تبخال سریع از بین میرود؟
شروع زودهنگام درمان ضدویروسی میتواند مدت و شدت علائم را کاهش دهد، اما زمان بهبود در افراد مختلف یکسان نیست.
آیا بعد از درمان میتوان رابطه جنسی داشت؟
پس از بهبود ضایعات و پایان علائم، خطر انتقال کمتر میشود اما از بین نمیرود. استفاده از کاندوم و در موارد مناسب درمان سرکوبگرانه میتواند خطر انتقال را کاهش دهد.
